E5 và bài toán khó của doanh nghiệp

10:07 | 21/05/2016

|
Sau một thời gian triển khai sản xuất, phân phối và bán xăng sinh học thí điểm ở 12 tỉnh, thành trên cả nước, đặc biệt thành công ở 3 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi và Đà Nẵng, nhưng nhiều doanh nghiệp đang kêu khó, kêu lỗ vì hiện Nhà nước hỗ trợ giá và thuế cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng E5, thu không đủ bù chi. Do đó làm sao để xăng sinh học hài hòa được bài toán kinh tế và lợi ích bảo vệ môi trường theo chủ trương chung của Chính phủ vẫn là bài toán khó trong bối cảnh hiện nay.

Chủ trương đúng đắn

Sau thời gian triển khai bán xăng sinh học tại 12 tỉnh, thành trên cả nước thì vào đầu tháng 1-2016, tại trụ sở Văn phòng Chính phủ, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải (hiện là Bí thư Thành ủy Hà Nội) đã chủ trì cuộc họp sơ kết 1 năm thực hiện lộ trình sản xuất, kinh doanh xăng E5 và cơ chế giá. Sau khi nghe lãnh đạo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính báo cáo và ý kiến của các đại biểu dự cuộc họp, đồng chí Hoàng Trung Hải kết luận: “Trong thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22-11-2012 của Thủ tướng Chính phủ, nhất là một số địa phương như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Cần Thơ, TP Hồ Chí Minh. Công tác thông tin, tuyên truyền về xăng E5 đã được quan tâm đẩy mạnh giúp nâng cao nhận thức, sự ủng hộ của các cơ quan, doanh nghiệp và người tiêu dùng đối với việc sử dụng xăng E5. Hệ thống văn bản quy phạm phát luật là cơ sở pháp lý cho sản xuất, phân phối xăng E5 đã cơ bản được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu đề ra. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã tích cực triển khai pha trộn, phân phối xăng E5 theo mục tiêu Lộ trình đã đề ra mặc dù gặp phải nhiều khó khăn, đặc biệt là trong bối cảnh giá dầu giảm sâu làm ảnh hưởng đến hiệu quả của sản xuất, kinh doanh xăng E5 và chuỗi sản xuất, phân phối xăng E5 còn những hạn chế, tiềm ẩn yếu tố chưa bền vững”.        

tin nhap 20160414143610

Một điểm bán xăng sinh học của PV OIL. Ảnh; Hiền Anh

Dù biết rằng sử dụng xăng sinh học góp phần giảm thiểu tác hại của khí thải, bảo vệ môi trường, đây là một chính sách rất đúng của Nhà nước nhưng người dân có quan tâm hay không lại là chuyện khác, mặc dù chính người dân được hưởng lợi khi môi trường trong lành. Tuy nhiên, gốc rễ vấn đề là khi Nhà nước muốn phát triển xăng sinh học để thay thế xăng khoáng thì phải có chính sách căn cơ để khuyến khích người dân sử dụng và khuyến khích doanh nghiệp kinh doanh.

Nhiều ý kiến cho rằng, Bộ Công Thương từng rất thành công khi có hẳn một chính sách là bất cứ khách hàng nào mua bình nước nóng dùng năng lượng mặt trời của các doanh nghiệp trong nước sẽ được hỗ trợ ngay 1 triệu đồng/bình. Người dân thấy mình có lợi khi được tài trợ đến 1 triệu đồng. Dùng bồn nước nóng năng lượng mặt trời sẽ giúp tiết kiệm điện năng theo chủ trương Chính phủ. Qua đó thấy rằng, chính sách về môi trường rất khó thấy cái lợi ngay trước mắt nhưng là lợi ích lâu dài của đất nước. Trong bối cảnh đó, xăng sinh học tại nhiều địa phương người dân vẫn có tâm lý e ngại, sợ dùng E5 ảnh hưởng đến chất lượng xe máy và ôtô, dù Nhà nước đã tuyên truyền về xăng sinh học rất nhiều. Tuy nhiên, trên thực tế, trăm nghe không bằng một thấy và trăm thấy không bằng một sờ. Dù Nhà nước đã tuyên truyền rất nhiều dùng E5 không làm ảnh hưởng đến xe cộ nhưng nhiều người dân chưa thực sự tin.

Tuy nhiên, trong 12 tỉnh, thành trên cả nước là Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh, Lào Cai, Thừa Thiên - Huế, Lâm Đồng thì có 3 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi và Đà Nẵng tình nguyện sử dụng xăng E5 thay thế cho xăng khoáng A92 trên toàn địa bàn. Người tiêu dùng sử dụng xăng sinh học suốt 1 năm và không có bất cứ sự cố kỹ thuật nào, không có bất kỳ khiếu kiện nào, giờ đây người tiêu dùng ở 3 tỉnh thành này đã tin dùng xăng sinh học. Kết quả này đã xóa đi nghi ngại trước đây của người dân về chất lượng xăng E5.

Theo ông Cao Hoài Dương, Tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL), hiện PV OIL là đơn vị tiên phong được Bộ Công Thương giao cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) triển khai bán xăng sinh học ở 3 địa bàn trên. Hiện nay tổng sản lượng kinh doanh xăng E5 năm 2015 của PV OIL là 156.924m3, trong đó sản lượng tiêu thụ tại khu vực miền Trung gồm 3 tỉnh Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Quảng Nam năm 2015 là 84.645m3, bao gồm cả sản lượng tổng công ty bán trực tiếp cho 3 đầu mối Hải Hà, Thanh Lễ và Hòa Khánh. Ngoài ra, trong năm 2015 tại khu vực Quảng Ngãi, PV OIL còn gia công cho BSR 44.734m3 xăng E5 để bán cho Petrolimex.

Bài toán khó của cả hai phía

Nhưng có một thực tế là các doanh nghiệp phản ánh kinh doanh xăng sinh học không có lãi. Đó là câu chuyện có thật. Vì lúc đầu khi triển khai chương trình xăng sinh học, Chính phủ có chính sách hỗ trợ người dân dùng xăng sinh học là 700 đồng/lít. Sau đó, trong cuộc họp đầu năm 2016 tại Văn phòng Chính phủ do Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì, nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng E5 phát biểu và kiến nghị nếu Chính phủ hỗ trợ người dân mà không hỗ trợ doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đang rất khó khăn, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu giảm thấp như hiện nay thì làm sao doanh nghiệp mặm mà kinh doanh xăng E5. Sau đó, theo quy định mới người dân được hỗ trợ 500 đồng/lít còn doanh nghiệp được hỗ trợ 200 đồng/lít. Nhưng theo nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng sinh học thì thực tế 200 đồng hỗ trợ chưa bù đắp được chi phí mà doanh nghiệp đã đầu tư kinh doanh xăng sinh học.

Vì hiện giá cồn trong nước khá cao 13.500 đồng/lít, cao hơn rất nhiều so với xăng khoáng A92, trong khi xăng nhập về, tính luôn thuế, giá bán lẻ chỉ 10.400 đồng/lít. Còn nếu doanh nghiệp nhập nguyên liệu về còn rẻ hơn nữa. Theo ông Cao Hoài Dương, Tổng giám đốc PV OIL thì kinh doanh xăng E5 chỉ có lời khi giá xăng khoáng cao hơn bằng hoặc giá cồn. Chưa kể, để kinh doanh xăng E5 doanh nghiệp đầu tư thêm khá nhiều cơ sở vật chất, các cây xăng muốn chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E5 thì tốn chi phí xúc bồn chứa; còn nếu muốn bán thêm xăng sinh học thì phải đầu tư thêm một bể chứa, một trụ bơm, một người đứng bán… rồi doanh nghiệp phải có cơ sở pha chế, hoặc là pha chế trên đường ống hoặc là pha chế tại bể chứa. Doanh nghiệp phải đầu tư nhiều cơ sở vật chất, giá cồn lại cao hơn giá xăng khoáng nhưng bán ra với giá thấp hơn và chỉ được Nhà nước hỗ trợ thêm 200 đồng/lít thì rất khó cho doanh nghiệp. Thêm nữa, thuế ưu đãi dành cho xăng sinh học hiện quá thấp.

Ông Cao Hoài Dương cũng chia sẻ: “Hiện PV OIL chế biến và phân phối đến 75% sản phẩm xăng E5 trên toàn quốc. Chúng tôi phải điều tiết và co  kéo nhiệm vụ mà PVN đã giao, phải lấy lợi nhuận chỗ khác để bù lỗ cho xăng sinh học. Tuy nhiên, hiện nay chỉ mới 150.000m3 nhưng đến lúc lượng tiêu thụ vượt trên 500.000m3 đến 600.000m3 là cả một vấn đề cho doanh nghiệp. Liệu doanh nghiệp có thể gồng gánh nổi khoảng lỗ trong việc kinh doanh xăng E5 nếu giá cồn luôn cao hơn giá xăng khoáng”.

Với chủ trương đúng của Chính phủ trong việc khuyến khích người dân dùng xăng sinh học để giảm thiểu tác hại của môi trường. Tuy nhiên, các doanh nghiệp lại đang gặp khó khi càng kinh doanh E5 thì càng lỗ. Đó là một bài toán rất khó giữa cân bằng lợi ích kinh tế với bảo vệ môi trường trong bối cảnh đất nước còn nghèo, ngân sách còn khá eo hẹp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, câu chuyện xăng sinh học cũng có hai mặt, nếu E5 là xu hướng không thể khác được thì khó khăn ban đầu biết đâu là thuận lợi về sau của các doanh nghiệp. Do đó PVN mà đại diện là PV OIL đi tiên phong trong sản xuất, phối trộn và phân phối xăng sinh học sẽ có lợi ích, hiệu quả lâu dài về sau.

 

Thiên Thanh

Theo Năng lượng Mới 514