Xăng E5 - Góc nhìn từ hai phía

10:08 | 15/09/2016

|
Giải quyết bài toán thị trường cho xăng sinh học (E5) là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp (DN) và các cơ quan chức năng. Nhiều giải pháp đã được đưa ra nhưng hiệu quả đến nay vẫn rất hạn chế. Chính sách và giải pháp nào để DN đầu tư phát triển hệ thống sản xuất và phân phối rộng khắp trên toàn quốc. Báo Năng lượng Mới đã có cuộc trao đổi với DN và người tiêu dùng để có cái nhìn đa chiều về vấn đề xăng E5 hiện nay.

Ông Cao Hoài Dương - Tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV Oil):

xang e5 goc nhin tu hai phia

Chúng ta đều biết xăng E5 là nhiên liệu chứa 5% cồn sinh học và 95% xăng truyền thống. Tuy nhiên, hiện giá cồn trong nước đang ở mức 14.500đồng/lít, cao hơn rất nhiều so với giá nhập xăng khoáng A92 hiện nay. Riêng về khía cạnh này, chúng ta có thể thấy kinh doanh xăng E5 là không hiệu quả. Kinh doanh xăng E5 thực sự chỉ có lời khi giá xăng khoáng cao hơn giá cồn ít nhất 4.000 - 5.000 đồng/lít.

Hơn nữa, để kinh doanh xăng E5, DN phải đầu tư thêm nhiều cơ sở vật chất, các cây xăng muốn chuyển đổi từ xăng khoáng sang E5 thì tốn chi phí xúc rửa bồn chứa; còn nếu muốn bán thêm xăng E5 thì phải đầu tư thêm 1 bể chứa, 1 trụ bơm, 1 người đứng bán… rồi DN phải có cơ sở pha chế, hoặc là pha chế trên đường ống hoặc là pha chế tại bể chứa... Tóm lại doanh nghiệp phải đầu tư thêm nhiều khoảng chi phí hơn trước, nhưng giá cồn lại cao hơn giá xăng khoáng, trong khi E5 bán ra với giá thấp hơn và chỉ được Nhà nước hỗ trợ thêm 200 đồng/lít. Vậy ai sẽ mặn mà.

xang e5 goc nhin tu hai phia
Người dân Cần Thơ đổ xăng E5

Chưa kể, việc tính thuế môi trường đối với xăng E5 như hiện nay vẫn còn bất cập. Bình thường mỗi lít xăng chịu thuế môi trường 3.000 đồng, còn E5 vẫn bị áp thuế môi trường với mức lên tới 95% của xăng, tức là 2.800 đồng/lít và được lý giải là xăng sinh học chỉ có 5% ethanol giảm tác hại môi trường. Đây là điều chưa thật sự hợp lý. Bởi lẽ, việc tính toán ảnh hưởng môi trường không thể chỉ đơn thuần dựa trên phép tính cơ học như vậy.

Hiện PV Oil chế biến và phân phối đến hơn một nửa tổng lượng sản phẩm xăng E5 trên toàn quốc. Chúng tôi phải điều tiết và co - kéo nhiệm vụ mà Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã giao, phải lấy lợi nhuận chỗ khác để bù lỗ cho xăng E5.

Để xăng E5 có thể được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường thì cần nhập cuộc từ cả hai phía, người bán (DN kinh doanh xăng dầu) và người mua (khách hàng, người tiêu dùng). Tuy nhiên, ban đầu, chỉ có người tiêu dùng được Chính phủ hỗ trợ giá trực tiếp (sau một số lần điều chỉnh, mức hỗ trợ hiện nay là 500 đồng/lít). Trong khi đó, DN đang phải chịu lỗ lớn từ kinh doanh xăng E5 thì lại không được hỗ trợ. Phải qua nhiều lần kiến nghị mạnh mẽ, các DN mới được Chính phủ hỗ trợ 200 đồng/lít. Nhưng trên thực tế 200 đồng/lít không thấm tháp gì so với chi phí mà DN đã đầu tư cho xăng E5.

Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương đẩy mạnh việc tiêu thụ nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, các DN cần Nhà nước hỗ trợ nhiều hơn nữa để không phải bù lỗ và để nhập cuộc một cách “vui vẻ và tự nguyện”.

Ông Ngô Văn Nhiệm - Giám đốc PV Oil Tây Ninh:

xang e5 goc nhin tu hai phia

Chúng tôi quản lý 12 cây xăng trên địa bàn, tổng sản lượng đạt khoảng 1 triệu lít/tháng, tương đương hơn 83m3/cây, thị phần của PV Oil Tây Ninh chiếm 42% toàn tỉnh, trong đó bán lẻ chiếm 13%, còn lại là khách hàng đại lý, khách hàng công nghiệp…

Trong thời gian qua, thực hiện thí điểm “Nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng tại cửa hàng xăng dầu”, toàn bộ 12 cửa hàng xăng dầu đồng loạt bắt tay vào đổi mới cách làm, thái độ phục vụ, sắp sếp lại các vật dụng, làm sạch tường cửa hàng, sàn nhà, vệ sinh, bổ sung trang thiết bị còn thiếu… Các cửa hàng xăng dầu trang trí lại bộ nhận diện thương hiệu PV Oil, được đặt trang trọng ngay phần mái cửa hàng xăng dầu và các điểm dễ nhận thấy nhất. Bảng giá ở các cửa hàng xăng dầu được thực hiện đúng theo mẫu của tổng công ty. Khách hàng khi đi trên đường sẽ nhận diện được thương hiệu PV Oil để ghé vào đổ xăng, dầu.

Đối với hoạt động bán xăng E5, tất cả 12 cây xăng của PV Oil Tây Ninh đều bố trí trụ xăng E5, bên cạnh các trụ xăng A92, A95 và dầu DO. Để người dân biết và sử dụng xăng E5, PV Oil Tây Ninh đã triển khai nhiều đợt tuyên truyền sâu rộng trên toàn địa bàn, đồng thời treo băng rôn để kêu gọi người dân sử dụng xăng E5 là bảo vệ môi trường, thông qua báo, đài tỉnh Tây Ninh để viết bài tuyên truyền người dân sử dụng.

Bên cạnh đó, khi khách vào đổ xăng, nhân viên bán hàng có trách nhiệm giới thiệu, kêu gọi khách hàng đổ xăng E5, góp phần bảo vệ môi trường. Đối với người trong công ty, 100% cán bộ nhân viên PV Oil Tây Ninh đổ xăng E5. Đồng thời tuyên truyền cho người thân, gia đình, bạn bè, hàng xóm… cùng đổ xăng E5.

Để đảm bảo người lao động sử dụng xăng E5, mỗi năm vào các dịp lễ, ngày kỷ niệm, các sự kiện quan trọng, sinh nhật cán bộ, nhân viên, PV Oil Tây Ninh đều phát phiếu quà tặng là phiếu đổ xăng E5 cho cán bộ, nhân viên và gia đình sử dụng.

Tuy tất cả các cây xăng của PV Oil Tây Ninh đều triển khai bán xăng E5, nhưng sản lượng thấp, không như kỳ vọng của công ty và tổng công ty, người tiêu dùng vẫn chưa có thói quen sử dụng xăng E5. Khách hàng vẫn còn ngần ngại khi đổ xăng E5, có thể lúc nhân viên bán hàng giới thiệu về xăng E5, khách hàng đổ thử, nhưng sau đó vẫn trở lại với xăng truyền thống vì thói quen sử dụng và ngại thay đổi.

Trong thời gian tới, PV Oil Tây Ninh sẽ mở rộng tuyên truyền, kêu gọi người dân trên địa bàn tỉnh tích cực sử dụng xăng E5, để tăng sản lượng xăng E5 so với xăng A92 và A95, góp phần bảo vệ môi trường.

Ông Đỗ Đoàn Tấn Tài - Trưởng phòng Kinh doanh Petromekong:

xang e5 goc nhin tu hai phia

Thực hiện theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22-11-2012 của Thủ tướng Chính phủ ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Petromekong là công ty thành viên của PV Oil, được PV Oil đầu từ hệ thống pha chế E5 Inline tại Tổng kho xăng dầu Cần Thơ với công suất 60m3/giờ để phục vụ phân phối xăng sinh học tại 10 tỉnh thành ở khu vực miền Tây Nam Bộ. Trong đó, TP Cần Thơ được chọn làm đơn vị thí điểm bán xăng sinh học E5 từ năm 2014.

Petromekong hiện có 6 cửa hàng xăng dầu trực thuộc và 15 cửa hàng xăng dầu của khách hàng đại lý phân phối xăng sinh học E5 tại TP Cần Thơ, ngoài ra Petromekong còn phân phối cho các đơn vị thành viên của các đầu mối như STS, Petimex tại Cần Thơ. Tuy nhiên, sản lượng xăng E5 bán ra hiện nay chưa cao, trung bình 500-600m3/tháng do người tiêu dùng chưa quen sử dụng xăng E5 thay thế xăng A92 và A95 truyền thống. Mặc dù chất lượng xăng E5 hiện nay tốt và hiệu quả kinh tế hơn so với sử dụng xăng A92, khách hàng còn ảnh hưởng nhiều về mặt tâm lý.

Việc triển khai bán xăng E5 thay thế cho xăng truyền thống A92 là định hướng phù hợp với sự phát triển xã hội, khu vực và thế giới. Tuy nhiên, để việc triển khai xăng E5 hoặc E10 trong tương lai thay thế cho xăng truyền thống được hiệu quả và phát triển mạnh, được người tiêu dùng hưởng ứng tích cực. Các cơ quan chức năng cần tuyên truyền và quảng bá xăng E5 nhiều hơn nữa, về lợi ích môi trường, về chất lượng và sự hỗ trợ của Chính phủ cho các đầu mối pha chế xăng E5. Ngoài ra các bộ, ngành chức năng nên làm việc trực tiếp với các nhà sản xuất xe máy, xe ôtô về việc khuyến cáo người tiêu dùng nên dùng xăng E5 sẽ tốt cho động cơ, tốt cho môi trường thì lòng tin người tiêu dùng sẽ tăng lên rất cao và sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với cách tuyên truyền lâu nay của chúng ta. Petromekong hay các DN bán xăng E5 dù có tuyên truyền cách mấy cũng không hiệu quả bằng chính nhà sản xuất động cơ xe ôtô, xe máy khuyến cáo người tiêu dùng nên dùng xăng E5 cho động cơ của họ sản xuất.

Sau một thời gian triển khai bán xăng E5 tại Cần Thơ, vẫn còn rất nhiều người tiêu dùng cảm thấy xa lạ với xăng E5. Họ chưa thể bỏ xăng truyền thống chuyển sang sử dụng E5. Ngoài khó khăn trên, hiện nay những DN pha chế và phân phối xăng E5 còn gặp khó khăn trong vấn đề bài toán hiệu quả khi kinh doanh xăng E5. Hiện chi phí đầu tư pha chế và phân phối xăng sinh học cao hơn xăng A92 nhưng khi bán ra thị trường thì giá bán lẻ xăng E5 thấp hơn xăng A92 là 510 đồng/lít nhằm thu hút người tiêu dùng gia tăng sử dụng xăng E5. Vì vậy, hiện nay việc đẩy mạnh pha chế và phân phối xăng E5 không thực sự hấp dẫn các đầu mối.

Hiện nay, tính hiệu quả khi pha chế và phân phối xăng E5 không cao, nhưng Petromekong cùng nhiều công ty thành viên khác của PV Oil rất tích cực thực hiện chủ trương của Chính phủ trong việc đi tiên phong pha chế, phân phối xăng E5, sản lượng tăng dần qua từng năm đúng, định hướng theo Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg ngày 20-11-2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025.

Anh Trần Quang Vân - Cửa hàng trưởng Cửa hàng Xăng dầu số 5 Công ty CP Nhiên liệu Sài Gòn (234 Bạch Đằng, quận Bình Thạnh):

xang e5 goc nhin tu hai phia

“Cửa hàng chúng tôi có quy mô nhỏ, chỉ có 4 cây xăng, 1 cây A95, 2 cây A92 và 1 cây E5. Mỗi ngày cửa hàng bán được trung bình khoảng 1.000 lít xăng E5. Mức tiêu thụ này có thể nói là khá so với những cây xăng có quy mô nhỏ. Tuy nhiên, người dân vẫn chuộng xăng A92 hơn, mỗi ngày bán được 1.700-1.800 lít. Xăng A95 vẫn tiêu thụ đều, khoảng 800-900 lít/ngày.

Khách hàng chọn xăng E5 hầu hết đều là những người hiểu được xăng E5 là gì, có ưu điểm như thế nào, nên họ tìm đến và yêu cầu đổ đúng loại xăng E5. Còn những khách hàng chọn xăng A92, A95 một phần là do đã quen sử dụng các loại này nên không muốn chuyển qua sử dụng E5; một phần cũng do chưa hiểu rõ xăng E5 là như thế nào, có gì khác biệt nên cũng ngại thay đổi, sợ ảnh hưởng đến động cơ xe.

Hiện tại cửa hàng chúng tôi không gặp phải khó khăn gì trong việc bán xăng E5 vì lượng khách hàng đã tương đối ổn định, thậm chí trong thời gian tới có khả năng sức mua của người dân sẽ còn tăng thêm. Tuy nhiên, nếu muốn sức mua tăng mạnh, cá nhân tôi cho rằng cần có sự tuyên truyền rộng rãi hơn nữa đến với người dân, không chỉ trên mặt báo mà còn trên cả truyền hình; bảng quảng cáo ngoài đường phố; treo băng rôn, hình ảnh về xăng E5 tại các điểm bán xăng để người dân dần “quen” với cái tên E5 nhiều hơn.

Anh Nguyễn Lê Hoàng - Nhân viên bán hàng Cửa hàng Xăng dầu số 6 Công ty CP Thương mại XNK Thủ Đức (740A Quốc lộ 52, quận 9):

xang e5 goc nhin tu hai phia

Ở đây mỗi ngày trung bình chúng tôi bán được khoảng 1.000-1.500 lít xăng E5, còn A92 và A95 thì bán được gấp đôi, khoảng 2.000-3.000 lít mỗi loại.

Khách hàng đến yêu cầu đổ E5 cũng có hoặc đối với khách hàng dễ tính mua loại nào cũng được thì chúng tôi bán E5 cho họ. Nhưng người dân vẫn chủ yếu chọn A92 hoặc A95 vì đã quen sử dụng, nghe tên E5 lạ họ không dùng, sợ bị hư xe.

Giờ cao điểm chúng tôi làm việc liên tục nên thường không có thời gian giải thích nhiều cho khách hàng biết. Còn những lúc khác, nếu khách hàng thắc mắc về E5 chúng tôi vẫn giải thích rõ ràng để họ hiểu. Xăng E5 thật ra cũng là xăng A92 được pha thêm ethanol. Ethanol này người ta chế từ các loại chất thải hữu cơ nên khi pha với xăng có thể làm giảm lượng khí thải từ động cơ xe nên có lợi cho môi trường hơn. Nhiều người sợ xăng có pha như vậy dễ làm hư xe, nhưng thực tế E5 lại có lợi cho động cơ hơn A92.

Tôi nghĩ nếu có cách quảng bá phù hợp để người tiêu dùng hiểu hơn về E5 người ta sẽ chọn mua E5 nhiều hơn. Còn hiện nay đa phần người dân vẫn chưa hiểu nhiều về loại xăng này nên còn bỡ ngỡ, không muốn thay đổi.

Anh Phạm Việt Tùng Sơn (Võ Văn Tần, phường 6, quận 3) - khách hàng tại Cửa hàng Xăng dầu số 35 Petrolimex (70 Trương Định, quận 3):

xang e5 goc nhin tu hai phia

Tôi thường sử dụng xăng A95. Trước đây tôi có đổi qua thử E5 một lần nhưng cảm thấy xăng cạn nhanh hơn bình thường nên ngưng sử dụng. Xăng E5 là loại xăng rẻ nhất nên tôi nghĩ chất lượng không bằng A92 hay A95. Ở các trạm xăng tôi cũng ít thấy có bán xăng E5, hoặc có bán nhưng cột xăng lại ở phía sau, góc khuất nên người mua cũng ngại di chuyển xe vào.

Một điểm nữa, tôi thấy các cửa hàng xăng dầu có bán xăng E5 thường treo băng rôn: Sử dụng xăng E5 để bảo vệ môi trường, nhưng tại sao bảo vệ môi trường, hay bảo vệ môi trường như thế nào thì không thấy đề cập. Chỉ mỗi khẩu hiệu như vậy rất khó thuyết phục người tiêu dùng. Bởi chỉ những người quan tâm, muốn biết thêm về E5 mới lên mạng tìm hiểu, còn phần lớn người dân nếu không quan tâm, người ta sẽ chẳng biết E5 khác gì so với các loại xăng khác nếu không đưa thông tin đến tận tay họ.

Nếu như nói xăng E5 là nhiên liệu sinh học, giảm lượng khí CO2 thải ra môi trường, hay có lợi cho động cơ như thế nào... thì ngay tại các cây xăng nên có bảng giải thích hoặc hình ảnh minh họa, để người dân nhìn vào đó và hiểu được xăng E5 là gì, có ưu điểm ra sao, từ đó cân nhắc sử dụng.

Anh Nguyễn Hữu Khuê (Đinh Bộ Lĩnh, quận Bình Thạnh) - khách hàng tại Cửa hàng Xăng dầu số 3 COMECO (178 Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh):

xang e5 goc nhin tu hai phia

Trước đây tôi dùng xăng A95. Sau này biết đến xăng sinh học E5 thì tôi ưu tiên chọn E5 mỗi khi cần đổ xăng. Tôi được biết sử dụng E5 thì xe phát ra khí thải ít hơn, có lợi cho môi trường hơn. Nhưng cũng không phải cây xăng nào cũng có bán nên nếu không có E5 tôi chọn A95 để thay thế.

Tôi thường hay theo dõi tin tức, báo chí thấy nhắc đến E5 nhiều nên mới biết thêm về loại xăng sinh học này, nhưng nói là hiểu rõ thì thực ra cũng không hiểu rõ mấy, chỉ biết có lợi cho môi trường thì dùng thử, đi một thời gian thấy không ảnh hưởng gì đến xe thì mình sử dụng.

Tôi thấy các trạm bán xăng E5 vẫn còn khá ít, chỗ có chỗ không nên có lẽ người dân họ vẫn chưa quen. Những người dùng xe kỹ tính thường đã chọn một loại xăng thì chỉ dùng đúng loại đó chứ không muốn pha loại xăng khác vào, sợ có hại cho động cơ. Nhưng cá nhân tôi vẫn thường dùng cả E5 và A95, thấy hai loại này pha vào nhau xe vẫn hoạt động bình thường nên tôi nghĩ là không có vấn đề gì.

Nhóm PV

Theo Năng lượng Mới 529